Bốn người chồng đang hồi hộp ngồi chờ đợi về
tin khai hoa nở nhuî của những bà vợ đang lâm bồn của mình trong
phòng chờ của một nhà thương sản phụ nổi tiếng. Mười phút sau,
cô y tá đi ra, vui vẻ nói với người đàn ông thứ nhất:
-- "Xin chúc mừng ông! Ông là cha của hai cháu sanh
đôi."
-- "Thật là sự trùng hợp lạ lùng!" Người
đàn ông hảnh diện phân trần, "tôi làm trong công ty giao thông
hai chiều ấy mà."
Cô y tá đi vào trong rồi nửa tiếng sau, cô đi ra và
nói với người đàn ông thứ hai:
-- "Ông là cha của ba cháu song sinh!"
-- "Thật là trùng hợp không thể tưởng
tượng!" Ông vừa cười vừa mừng rỡ nói, "tôi là
người quản trị của một khác sạn ba sao trong thành phố lớn."
Một tiếng sau, trong khi hai người đàn ông đầu đang
phì phà nhả khói tâm sự thì cô tá lại đi ra, chúc mừng người
đàn ông thứ ba, một người đang ngồi hồi hộp trong một góc
phòng:
-- "Thưa ông, vợ của ông vừa sanh bốn cháu trai
kháu khỉnh!"
-- "Thiệt không đó? Cô bảo vợ tôi sanh bốn
à?" người đàn ông nửa tin nửa ngờ nói.
-- "Lại có trùng hợp nữa sao!" Cô y tá vội
vàng hỏi.
Người đàn ông nói tiếp, "tôi không thể nào
tin được! Tôi làm trong một công ty mang tên Thực Phẩm Bốn
Mùa."
Khi nghe tin này, mọi người bắt đầu dồn hết sự
chú ý sang người đàn ông thứ tư. Ông trở nên choáng váng rồi
ngất xỉu trên nền phòng. Cô y tá vội chạy đến bên ông, đỡ
ông dậy. Một hồi lâu sau khi tỉnh dậy, ông lẩm bẩm lập đi lập
lại một câu nói đầy vẻ thất vọng, chán chường và ăn hận:
-- "Phải mà tôi không làm việc cho công ty điện
toán thiên niên kỷ!!!" "Phải mà tôi không làm việc cho
công ty điện toán thiên niên kỷ!!!"
* * *
Câu nói thản thốt và ăn hận của người đàn ông
thứ tư "Phải mà tôi không làm việc cho công ty điện toán
thiên niên kỷ!!!" phản ánh một cách điển hình và sinh động
cái thái độ "đồng hoá tính logic của các ngẫu nhiên thành
chân lý của các sự kiện." Ông lầm nghĩ rằng ông sẽ là cha
của một ngàn đứa trẻ song sinh, chỉ vì bị ấn tượng bởi ba
trường hợp ngẫu nhiên của những người đàn ông khác! Thật là
vô lý làm sao! Bụng dạ con người nào lại có thể chứa đựng
một ngàn đứa con. Ấy thế mà ông lại nghĩ là thật rồi hốt
hoảng và té xỉu. Thật là khôi hài và đáng tội nghiệp ông. Sự
thật thì vợ ông chỉ sinh một mà thôi.
Phần lớn chúng ta cũng vậy. Chúng ta thường có
khuynh hướng đánh đồng tính chất hợp lý của các suy luận, giả
thuyết thành chân lý của các sự kiện. Không riêng gì số đông
quần chúng, mà đại đa số các triết gia, những người đại diện
cho tầng lớp trí thức của xã hội trong các thời đại, cũng vậy.
Lịch sử triết học thế giới Đông Tây và kim cổ đã trở nên sai
lầm khi nhìn chân lý qua góc độ của logic. Chân lý được họ
đồng hoá với logic. Cái gì có logic cái đó là chân lý. Trong
thực tế có hàng trăm ngàn sự kiện có logic nhưng trái ngược
với chân lý vô cùng, và ngược lại. Chân lý là những cái như
chúng đang là, dù cho chúng có chứa đựng các thuộc tính của logic
hay không. Chân lý vượt ra khỏi tính logic và phi logic. Chân lý là
chân lý của các sự vật như chúng đang hiện hữu. Đó là tính
tương duyên và tương thuộc của mọi hiện hữu.
Cuộc đời chứa đầy dẫy sự tình cờ và ngẫu
nhiên như vậy đó! Nhiều người có khuynh hướng lý giải sự ngẫu
nhiên như một sự an bài của Thượng đế hay đấng Tạo vật, mặc
dù chưa ai trong số họ đã thấy biết mặt mủi thật của vị Thượng
đế hay đấng Tạo vật này. Người ta đã ghán cho Thượng đế
những thuộc tính để biện hộ cho giả định của mình. Nào là
Thượng đế là thực tại tuyệt đối. Thượng đế vượt khỏi mọi
giả định, suy tư và diễn đạt của con người. Thượng đế siêu
vượt mọi giá trị. Ngôn ngữ và kiến thức của con người thật
là giới hạn trong khi thượng đế là vô hạn. Lấy cái hữu hạn
để lý giải về cái vô hạn là một sai lầm. Nói chung, con người
không thể hiểu được Thượng đế. . . Nhưng thật ra Thượng đế
nào có hiện hữu bao giờ. Thượng đế xuất hiện trong lịch sử
tưởng tượng của loài người lúc đầu dưới hình thức của
những gì không lý giải được, và dần dà trở nên tín ngưỡng
hoá và triết lý hoá. Nếu có một nguyên nhân khởi thuỷ của vũ
trụ thì cái gì là nguyên nhân của cái khởi thuỷ đó? Chỉ cần
một câu hỏi như vậy thôi cũng cho thấy được tính mâu thuẩn của
các giả định về một Thượng đế bất thật. Nếu thượng đế có
mặt thì thật sự ông là người tàn nhẫn và vô nhân đạo nhất.
Ông đã tạo ra giai cấp trong các tạo vật của ông. Ông phân chia con
cái của ông thành nhiều màu da và chủng tộc để chúng đấu tranh
và cai trị nhau. Ông đã tạo ra thiên tai, lũ lụt, bệnh tật, tai nạn,
đau khổ cho toàn thể thọ tạo để khi có ai cầu khẩn van xin, ông ban
chút ân huệ. Ôi, ông thượng đế mà người ta tôn thờ do hiểu
sai về bản chất duyên khởi và tương thuộc của vũ trụ thật là
hiểm ác, bất công và đáng ghê tởm. Trong lịch sử nhân loại có
biết bao nhiêu cuộc chiến đẫm máu chỉ vì họ nhân danh ông Thượng
đế bất thật đó. Ôi sự sai lầm trong nhận thức đã làm cho vấn
đề trở nên vô cùng tồi tệ và đau thương!