Tiếng Việt

Trang nhà Quảng Đức

   Tiếng Anh

qd.jpg (8936 bytes)

Vu Lan Báo Hiếu


......... .

 

HỌC VIỆN PHẬT GIÁO VIỆT NAM TẠI TP. HCM

TĂNG NI SINH KHÓA V

Số 1. Ðặc san kỷ niệm Mùa Vu Lan PL.2546

 

Tôn giả Mahà Moggallàna trong Kinh tạng Nikàya

 

Hương Yên 

Khi ba tháng an cư của chư Tăng sắp mãn, cũng là lúc người con Phật hướng lòng đến những bậc sanh thành. Họ thiết lễ Vu-lan để cúng dường lên mười phương chư Phật, tôn Pháp cùng hiện tiền chúng Tăng để cầu nguyện cho cha mẹ còn tại thế được sống an lạc, cha mẹ đã khuất được siêu sanh cõi thiện. Ðoù cũng là lúc họ tưởng nhớ về Tôn giả Mahà Moggallàna (Ðại Mục Kiền Liên).

Họ nhớ về Ngài không chỉ vì Ngài đã tạo duyên lành để mỗi người con được bày tỏ lòng hiếu kính đối với cha mẹ trong mùa Vu-lan mà còn vì Ngài là một người đáng cúng dường như chính lời tán thán của Tôn giả Sàriputta “...Lậu hoặc Ngài đã đoạn, Ngài xứng được cúng dường, được trời người đảnh lễ; đã sanh, bậc thắng chết, như sen không dính nước, Ngài không dính các hành ...” (Tăng Chi III)

Xuất thân trong một gia đình Bà-la-môn tại Kalavalà, gần Ràjagaha, Tôn giả Mahà Moggallàna đến quy y với Ðức Thế Tôn khi đã diệt ba hạ phần kiết sử từ bài pháp tóm tắt giáo lý Duyên khởi của Tôn giả Assaji.

Ngay trong tuần đầu tiên tu tập, Ngài đã đắc A-la-hán nhờ sự hướng dẫn của Thế Tôn: “... Này chư hiền, tôi suy nghĩ như sau: Ở đây vị Tỳ-kheo ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Ðây gọi là thiền thứ nhất. Rồi này chư hiền, do tôi ly dục ly bất thiện pháp, chứng và trú thiền thứ nhất một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Này chư hiền, do tôi trú với an trú này, các tưởng câu hữu với dục được tác ý và hiện hành. Rồi này chư hiền, Thế Tôn với thần thông, đi đến tôi và nói: Này Moggalàna, chớ có phóng dật thiền thứ nhất. Này Moggalàna hãy đặt tâm vào thiền thứ nhất, hãy nhất tâm vào thiền thứ nhất. Rồi này chư hiền, tôi chứng và trú thiền thứ nhất (1). Như vậy, nhờ có sự hướng dẫn, hỗ trợ của Thế Tôn, Tôn giả chứng trú các cõi thiền và đắc A-la-hán, chứng được Ðại thắng trí với thần thông được xem là ngang bằng với Thế Tôn.

Tôn giả là người thường xuyên khuyến khích chư Thiên tu tập, hàng phục ngoại đạo, hàng phục ma quân và gần nhất là hướng dẫn các Tỳ-kheo tu tập, hoặc gỡ những vướng mắc mà chư Tỳ-kheo gặp phải trong quá trình tu tập. Khi thì Ngài hiện lên tại Tam Thập Tam Thiên trước mặt Thiên chủ Sakha cùng với chư Thiên để nói lên công đức của việc quy y Tam Bảo, về lòng tin bất động nơi Phật, Pháp và chúng Tăng, và về công đức của giữ giới (2). Có khi Ngài thay mặt Thế Tôn giáo hóa các ngoại đạo hay hàng phục quân ma. Như trường hợp Ngài làm cho ác ma khiếp sợ khi Ngài đang đi kinh hành trong vươøn Lộc uyển(3) hay trường hợp Ngài hàng phục Long Vương Nandopadanda(4).

Với thần thông, Ngài thường xuyên quán sát tâm của các Tỳ-kheo để biết những vướng mắc của họ, từ đó chỉ ra con đường thoát khỏi những vướng mắc đó. Có khi trước các Tỳ-kheo, Ngài khuyến khích các Tỳ-kheo phải tư lương quán sát tự thân có dục hay không ? Có bị dục chi phối hay không ? Nếu có phải tinh tấn tu tập để đoạn trừ các dục; phải quán sát tự thân có khen mình chê người không ?(5). Hay vì các Tỳ-kheo mà Ngài hiện thần thông để nhân đó Thế Tôn vừa tán thán Tôn giả vừa khuyến khích các Tỳ-kheo nỗ lực tu tập Bốn Như Ý Túc để đạt giải thoát(6). Hay có khi Ngài đặt câu hỏi đeå Tôn giả Sàriputta giải đáp, như là những điều gián tiếp Ngài muốn dạy các Tỳ-kheo(7).

Ðời sống của Ngài gắn liền với đời sống Tôn giả Sàriputta từ khi chưa xuất gia cho tới khi nhập Niết-bàn. Cả hai là trưởng tử của bậc Ðạo sư, họ như hai cánh tay đắc lực của Thế Tôn trong việc quản lý và hướng dẫn giáo đoàn thời bấy giờ. Ðức hạnh của Tôn giả Sàriputta được Tôn giả Mahà Moggallàna tán thán như là người “Không bị tên khát ái, các kiết sử đoạn tận, ba minh đã đạt được, sát hại xong thần chết, đáng được người cúng dường, là ruộng phước vô thượng(8).

Tôn giả Mahà Moggallàna đã sửng sốt khi nghe tin Tôn giả Sàriputta thị tịch, nhưng lòng vẫn biết có sanh tức có diệt. “Các hành là vô thường, có sanh phải có diệt, sau khi sanh, chúng diệt, nhiếp chúng là an lạc (9).

Không lâu, sau khi Tôn giả Sàriputta nhập diệt, Tôn giả Mahà Moggallàna trên đường du hóa đã bị nhóm người ngoại đạo Ni-kiền-tử phục kích, ném đá, Ngài đã thị tịch khi gặp nạn này(10).

Chúng ta, những người đang sống đời sống hướng thượng phải luôn quán sát và thấy rõ: Nội tâm có còn các ác, bất thiện pháp hay không. Nếu còn, thời phải tinh tấn đoạn trừ các ác, các bất thiện pháp ấy. Và khi các ác, các bất thiện pháp đã đoạn trừ rồi thì phải sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học thiện pháp.

Thiết nghĩ, đó cũng chính là những gì mà cách đây hơn 2500 năm Tôn giả Mahà Moggallàna muốn nhắn nhủ cho chúng ta.

 

 


 

(1) Tương Ưng Bộ Kinh IV, Tương Ưng Moggalàna, chương IV, Ðại Tạng Kinh Việt Nam, HT. Thích Minh Châu dịch, trang 420 - 429, Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam ấn hành 1993.

(2) Sách đã dẫn, trang 430 - 438.

(3) Trung Bộ Kinh 1, kinh Hàng Ma, Ðại Tạng Kinh Việt Nam, HT. Thích Minh Châu dịch, trang 506 - 516, Trường CCPH ấn hành 1986.

(4) Bhadantacatiya Buddhaghosa, Thanh Tịnh Ðạo Luận, tập II, chương XII, trang 687 - 691, bản dịch Thích nữ Trí Hải, NXB Tôn Giáo, xuất bản năm 2001.

(5) Kinh Tư Lượng, Trung Bộ Kinh I, trang 160.

(6) Tương Ưng Boä Kinh V, Ðại tạng Kinh Việt Nam, chương 7, phẩm Lầu Rung Chuyển, phần Mahà Moggallàna, HT. Thích Minh Châu dịch, trang 413 - 417, Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam ấn hành 1993.

(7) Trung Bộ Kinh I, kinh Không Uế Nhiễm, trang 48 - 60.

(8) Tiểu Bộ Kinh tập III, Phẩm sáu mươi kệ, trang 508, NXB TP.HCM xuất bản năm 2000.

(9) Tiểu Bộ Kinh tập III, trang 503.

(10) Tăng Già Thời Ðức Phật, TT. Thích Chơn Thiện, trang 266, 267. NXB Tôn Giáo, xuất bản năm 2000.

 

--- o0o ---

 | Mục Lục Vạn Hạnh số 1|

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15

 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30

--- o0o ---

Trình bày: Nhị Tường

Cập nhật ngày: 01-05-2004

 

Webmaster:quangduc@quangduc.com

Trở về Trang Vu Lan Báo Hiếu

Đầu trang

 

Biên tập nội dung: Tỳ kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp đến ban biên tập qua địa chỉ:
quangduc@quangduc.com