Trang tiếng Việt

 Trang Nhà Quảng Đức

Trang tiếng Anh

Lịch Sử Phật Giáo


...... ... .


Nhà Xuất Bản Tổng Hợp TP. Hồ Chí Minh

LƯỢC SỬ

PHẬT GIÁO TRUNG QUỐC

(Từ thế kỷ thứ I sau CN đến thế kỷ thứ X)

 

Soạn giả: Viên Trí

 

Nội dung

 

Lời giới thiệu

Lời nói đầu  

 

Chương 1

BỐI CẢNH Xã hỘi Trung QUỐC
trưỚc khi PhẬt giáo du nhẬp

I. Tổng quan về tình hình văn hóa, kinh tế, chính trị 

II. Môi trường triết học và tôn giáo

    * Khổng Tử

    * Lão Tử 

 

Chương 2

ThỜi KỲ TruyỀn Bá và HỘi NhẬp

I. Truyền Bá

    1. Tại Ấn Độ

    2. Du nhập vào Trung Hoa

    3. Niên đại du nhập

    4. Kinh Tứ Thập Nhị Chương và Lý Hoặc Luận của Mâu Tử

    5. Những trung tâm Phật giáo

II. Giai đoạn chuẩn bị để hội nhập xã hội Trung Hoa

    1. Công tác phiên dịch

    2. Bản chất giáo lý

    3. Phối hợp với truyền thống và tôn giáo bản địa

 

Chương 3

GIAI ĐOẠN QUAN HỆ VÀ HỢP TÁC

I. Phật giáo dưới thời Tây Tấn

    1. Khuynh hướng tư tưởng của Phật giáo dưới thời Tây Tấn

    2. Nhân vật tiêu biểu của Phật giáo dưới triều đại Tây Tấn.

    3. Đặc điểm của Phật giáo thời Tây Tấn

    4. Quan hệ giữa Tăng đoàn và triều đình Tây Tấn

II. Phật giáo dưới triều đại Hung Nô ở miền Bắc Trung Hoa

     Danh tăng dưới thời Bắc Triều

          *Buddhasimha (Phật-đồ-trừng)

          *Kumàrajìva (Cưu-ma-la-thập)

III. Phật giáo ở Lương Châu và Đôn Hoàng

IV. Phong trào Tây du cầu pháp

V. Cao tăng dưới triều đại Đông Tấn

          * Đạo An: Cuộc đời và sự nghiệp

          * Huệ Viễn: Cuộc đời và sự nghiệp

 

Chương 4

PHẬT GIÁO DƯỚI THỜI NAM BẮC TRIỀU

I. Phật giáo tại Nam triều

    1.Khuynh hướng tư tưởng của Phật giáo Nam  triều.

          * Thành Thật tông

          * Tam Luận tông

    2- Phong trào chống đối Phật giáo ở Nam triều.

II. Phật giáo tại Bắc triều.

    1. Phật giáo dưới thời Bắc Ngụy

    2. Khôi phục Phật giáo

    3. Phật giáo ở Lạc Dương

    4. Điêu khắc, tạc tượng.

    5. Những hang động danh tiếng

    6. Khuynh hướng Phật học ở Bắc Trung Hoa.

 

Chương 5

PhẬt giáo dưỚi ba triỀu đẠi: Chu-Tùy-ĐưỜng

I. Nhà Chu

II. Nhà Tùy

III. Nhà Đường

       1. Hành hương xứ Phật

       2. Cuộc khủng bố của Hui Chang năm 845

 

Chương 6

CÁC TÔNG PHÁI PHẬT GIÁO TRUNG QUỐC

I. Câu Xá tông

II. Thiên Thai tông

III. Hoa Nghiêm tông

IV. Tịnh Độ tông

V. Pháp Tướng tông

VI. Luật tông

VII. Mật tông

VIII. Thiền tông

 

Chương 7

TỔ chỨc và hoẠt đỘng cỦa tăng đoàn PhẬt giáo

 I. Thành phần và nguồn gốc xã hội của tăng đoàn 304

 II. Thủ tục xuất gia - thọ giới

       1. Khảo thí

       2. Đặc ân của hoàng đế.

       3. Mua bán chứng điệp

  III. Hệ thống tổ chức của tăng đoàn

  IV. Hệ thống quản lý trong các tự viện

  V. Hoạt động của tăng đoàn

       1. Thuyết giảng

       2. Nghi lễ

             * Sinh nhật hoàng đế

             * Ngày lễ Phật đản.

             * Lễ rước xá lợi Phật

             * Lễ Vu-lan

VI. Công tác từ thiện

 

Chương 8

Phiên dỊch và Ấn hành PhẬt điỂn Trung Hoa

I. Lãnh vực phiên dịch

II. Ưu khuyết điểm trong công tác phiên dịch

III. Danh mục kinh điển

IV. Ấn hành tam tạng

Tài liệu tham khảo

Lời giới thiệu 

Sự giao thoa và tương tác kéo dài hàng chục thế kỷ giữa hai nền văn minh Trung Hoa và Việt Nam đã tạo nên mối quan hệ khắng khít giữa Phật giáo Việt Nam và Phật giáo Trung Hoa trong các lãnh vực triết học, văn học, ngôn ngữ, nghệ thuật...  Do vậy, khi bàn về Phật giáo Việt Nam người ta không thể không đề cập đến Phật giáo Trung Hoa. Đây là lý do khiến Ban Giáo Dục Tăng Ni Trung Ương đặc biệt chú trọng và sớm đưa “Lịch sử Phật giáo Trung Quốc” vào chương trình giảng dạy ngay từ bậc Trung cấp Phật học. Tuy nhiên, những biên khảo, trước tác đang sử dụng về lĩnh vực này lại chưa được phong phú. Trong bối cảnh như thế, việc ra đời cuốn “Lược Sử Phật Giáo Trung Quốc” do đại đức Viên Trí biên soạn đáng được khích lệ.

Đại đức Viên Trí, sau khi tốt nghiệp tiến sĩ Phật học tại đại học Delhi, Ấn Độ, đã trở về nước giảng dạy tại các học viện Phật giáo Việt Nam ở thành phố Hồ Chí Minh và Huế. Với kiến thức, kinh nghiệm đã tích lũy trong thời gian học tập, nghiên cứu ở nước ngoài, cũng như phương pháp giảng dạy trong thời gian hai năm qua tại các học viện Phật giáo Việt Nam, đại đức chứng tỏ là một giảng viên có nhiều triển vọng.

Tập sách “Lược Sử Phật Giáo Trung Quốc” bao gồm tám chương, trình bày một cách chi tiết, rõ ràng bối cảnh xã hội của từng thời kỳ mà sự ảnh hưởng qua lại giữa Phật giáo và xã hội Trung Quốc xảy ra trong quá trình tồn tại và phát triển, và những nét đặc thù của
Phật giáo Trung Quốc có thể giúp người đọc dễ dàng hiểu rõ vấn đề. Điều này cho thấy khả năng và sự nghiêm túc của soạn giả trong lãnh vực nghiên cứu. Đây là một công trình biên khảo có giá trị, rất cần cho giới nghiên cứu, các giảng viên cũng như tăng, ni sinh các trường Trung cấp,
Cao đẳng cũng như Học viện Phật giáo Việt Nam trong việc tìm hiểu Phật giáo Trung Quốc nói chung, và
Phật giáo Trung Quốc từ thế kỷ thứ I sau CN đến thế kỷ thứ X nói riêng.

Hân hạnh giới thiệu tác phẩm này đến tăng, ni sinh và quý vị độc giả.

H.T Tiến sĩ Thích Chơn Thiện

Viện trưởng HVPGVN tại Huế

Trưởng Ban Giáo Dục Tăng Ni-TƯGHPGVN
 

Lời nói đầu

Lược sử Phật giáo Trung Quốc là giáo trình biên soạn để giảng dạy tại các Học viện Phật giáo Việt Nam. Với mục đích như thế, chắc chắn phần nghiên cứu cũng sẽ bị giới hạn, nhưng phương pháp nghiên cứu và nội dung của cuốn sách này vẫn được trình bày như là một công trình khoa học lịch sử nhằm tôn trọng và đảm bảo tính trung thực và khách quan trong khả năng có thể. Những hoàn cảnh văn hóa, chính trị, tín ngưỡng, tôn giáo từ khi Phật giáo du nhập từ thế kỷ thứ I sau CN cho đến thế kỷ thứ X sau CN và những bối cảnh xã hội qua đó một số khuynh hướng tín ngưỡng hoặc trường phái tư tưởng được hình thành được đặc biệt chú trọng. Lý do là vì, theo thiển ý của chúng tôi, tất cả mọi thứ văn hóa, vật thể hay phi vật thể, đều hướng tới con người, phục vụ con người mà được hình thành và tồn tại. Tôn giáo, bao gồm cả Phật giáo, cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, điều cần lưu ý ở đây là, khác với mọi hệ thống triết học-chính trị, tôn giáo là nhu cầu muôn thuở của con người; vì theo sử gia người Mỹ, A. Toynbee, đặc tính của một nền văn minh là sự biểu lộ về tôn giáo của nó, và văn minh được quyết định bởi phẩm chất của tôn giáo mà nó dựa vào[1]. Nói khác đi, muốn hiểu con người và đất nước Trung Hoa, người ta không thể không tìm hiểu lịch sử tôn giáo, đặc biệt là Phật giáo Trung Hoa. Trong định hướng này, chúng tôi biên soạn tập sách “Lược sử Phật giáo Trung Quốc”. Với kiến thức khiêm tốn và tài liệu còn nhiều hạn chế, thiếu sót là điều không thể tránh được. Chúng tôi rất mong nhận được sự chỉ giáo cũng như mọi ý kiến phê bình, đóng góp, vì đó sẽ là nguồn tài liệu quý để hoàn thiện cuốn sách trong những lần tái bản sắp tới.

Cuối cùng, xin cám ơn các tác giả của những tác phẩm đã làm nền tảng cho sự ra đời của cuốn sách này.

 

Soạn giả cẩn chí

Viên Trí

 


[1] Xem A.Toynbee-D. Ikeda, Man Himself Must Choose, Koddansha, I. Ltd, Tokyo-USA, 1976, tr. 288-289.


---o0o---

Mục Lục | Chương 1 | Chương 2 | Chương 3 | Chương 4

Chương 5 | Chương 6 | Chương 7 | Chương 8

---o0o---

Chân thành cảm ơn TT Viên Trí đã gởi tặng phiên bản điện tử tập sách này.
(TK Nguyên Tạng, 7-2004)

---o0o---


Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật : 01-01-2005


Webmaster:quangduc@quangduc.com

Trở về Thư Mục Lịch Sử Phật Giáo

Đầu trang

 

Biên tập nội dung : Tỳ Kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp cho Trang Nhà qua địa chỉ : quangduc@quangduc.com
Địa chỉ gởi thư Tu Viện Quảng Đức, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic. 3060. Tel: 61. 03. 9357 3544