Trang tiếng Việt

 Trang Nhà Quảng Đức

Trang tiếng Anh

Thơ Văn Phật Giáo


...... ... .

 

 

Ca Dao Tục Ngữ Phật Giáo Việt Nam

Lệ Như Thích Trung Hậu sưu tập

---o0o---

Chương một

NỘI DUNG

 

CA DAO TỤC NGỮ PHẬT GIÁO

 

Chữ B

 

1. Bụt nhiều oản ít.

 

2. Bụt nhà không thiêng[1]

 

3. Bút trổ Hoa sen.

 

4. Bán thế nhân duyên.

 

5. Bán thế xuất gia.

 

6. Bán thân cầu đạo.

 

7. Bôi chuông đường hạ.

 

8.Bớt giận làm lành.

 

9. Bụt không ăn mày ma[2]

 

10. Bụt chùa nhà không thiêng.

 

11. Bẻ tay Bụt ngày rằm.

 

12. Bệ chưa nặn đã nặng Bụt[3]

 

13. Bối rối như bà Sư đẻ.

 

14. Bơ bãi bà vãi lên chùa.

 

15. Ba hồn bảy vía.

 

16. Buôn thần bán thánh.

 

17. Bụng làm dạ chịu.

 

18. Ba rằm bảy mồng một.

 

19. Bất kiến pháp, bất tri ân.

 

20. Bỏ thì thương, vương thì tội.

 

21. Biết sự trời mười đời chẳng khó.

 

22. Bốn chín chửa qua, năm ba đã đến.

 

23. Bạc thì dân, bất nhân thì lính.

 

24. Bịnh tùng khẩu xuất, họa tùng khẩu nhập.

 

27. Ba chìm bảy nổi chín lênh đênh[4]

 

28. Bán gia tài mua danh diện.

 

29. Bán ruộng nhà kiện ruộng chùa.

 

30. Bán ruộng chùa kiện ruộng nhà.

 

31. Bà cốt ngửi mùi tàn hương.

 

32. Bụt trên tòa sao gà (gà nào) mổ mắt.

 

33. Bà vãi chẳng khỏi lần lên chùa.

 

34. Bồ Tát sợ nhân, chúng sanh sợ quả.

 

35. Bụt Nam sang đến từ oản chiêm[5]

 

36. Bóc áo Bụt nọ mặc cho Bụt kia.

 

37. Bố thí giờ Thìn, ăn xin giờ Tỵ

 

38. Bụt chùa nhà không thờ, thờ Thích Ca ngoài đường[6]

 

39. Bên cha cũng cúng, bên mẹ cũng vái.

 

40. Bắt đứa có tóc, ai bắt đứa trọc đầu.

 

41. Ba tháng mười ngày, hết tuần chay gái đẻ.

 

42. Báng đầu thằng trọc không nể lòng ông Sư.

 

43. Biết tội đâu mà tránh, biết phúc đâu mà cầu.

 

44. Bảo hổ là hổ, bảo long là long,

Hòn đất không biết cãi, ông Phật không biết nói.

 

45. Bạn vàng sánh với bạn vàng,

Ngu si dẹp lại một đàn ngu si.

 

46. Bé thơ chi đẻ dễ đành,

Chẳng qua duyên nợ bậu đành hay không.

 

47. Biển đông sóng dợn cát đùa.

Anh sánh đôi không đặng lên chùa đi tu.

 

48. Biển cạn láng khô, tàu anh vô không đặng,

Gửi thư về nhà thăm mẹ với cha.

 

49. Ba tiền một khứa cá buôi,

Cũng mua cho đặng mà nuôi mẹ già.

Bạc bảy đâu sánh vàng người,

Mồ côi đâu sánh những người có cha.

 

50. Bụt thiêng chẳng có ai thờ,

Tay ai thanh tịnh xin nhờ thắp hương.

 

51. Bao giờ cạn lạch Đồng Nai

Nát chùa Thiên Mụ mới phai lời nguyền.

 

52. Bâng khuâng bát ngát câu hát hữu tình,

Căn duyên tiền định hai đứa mình gặp nhau.

 

53. Bữa này mát dạ mát lòng,

Mát tình duyên nợ, mặn nồng lứa đôi.

 

54. Bướm bay giữa biển bướm ngừng,

Căn duyên tiền định nửa chừng mà thôi.

 

55. Bà già lụm khụm đi tu,

Bỏ quên đảy phải công phu lỡ làng.

 

56. Ba năm ở với người đần,

Chẳng bằng một lúc ghé gần người khôn[7].

 

57. Bơi Đăm, rước Giá, hội Thầy,

Vui thì vui vậy chẳng Tầy hội La[8].

 

58. Bình lục có núi con rùa,

Trông sang Đạm Thủy có chùa Ngọc Thanh.

 

59. Bởi chưng kiếp trước vụng tu,

Kiếp này tu để đền bù kiếp sau.

 

60. Bao giờ cá Lý hóa Long,

Đền ơn cha mẹ ẵm bồng ngày xưa.

 

61. Bao giờ dân nổi can qua,

Con Vua thất thế lại ra quét chùa.

 

62. Bụng anh như Bụt đứng trên chùa,

Răng em cứ nói chuyện hơn thua rứa hoài.

 

63. Bằng cười tay ngồi ngay bàn Phật,

Tụng kinh rồi lột bật áo ra[9].

 

64. Bốn mùa bông cúc nở say,

Để coi trời khiến duyên nợ này về ai.

 

65. Ba năm tượng rách còn thờ,

Hường nhan cũng đẹp sợ bề có đôi.

 

66. Bữa nay loan phụng hiệp vầy,

Hò ơi nhơn đạo sau vầy nhơn duyên.

 

67. Biết nhau mà bỏ nửa chừng,

Thà xưa khi thác trên tay mẹ cho đừng gặp anh.

 

68. Biết tay ăn mặn thì chừa,

Đừng trêu mẹ mướp mà xơ có ngày.

 

69. Bầu ơi thương lấy bí cùng,

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

 

70. Bần tre đốm đậu sáng ngời[10].

Lỡ duyên tại bậu trách trời sao nên.

 

71. Ba phen trầu hổi cả ba,

Phen này hổi nữa thật là số anh.

 

72. Ba năm chẳng xứng duyên hài,

Nằm lăn xuống bể lạy dài ông tơ.

 

73. Ban ngày quan lớn hư thân,

Ban đêm quan lớn tần mần như ma.

 

74. Ba gian nhà rạ lòa xòa

Phải duyên coi tựa chín tòa nhà lim.

 

75. Ba duyên sánh với bảy tròn,

Đời cha vinh hiển đời con sang giàu.

 

76. Bây giờ muốn đáp ơn cao,

Thì cha mẹ đã không bao giờ còn.

 

77. Buồn trông mặt bể Nha Trang,

Thương cha nhớ mẹ lệ tràn thấm bâu.

 

78. Ba cô đi cúng chùa ngoài,

Cúng cam cúng quit, cúng xoài cà lăm[11]

 

79. Bao giờ Tiền Hải có chùa

Trạm Chay có chợ thì vua ra đời[12]

 

80. Bối khê, Tiên Lữ, Chùa Thầy

Đẹp duyên thì đẹp, chưa Tầy Chùa Hương[13]

 

81. Bố chồng là lông con Phượng,

Mẹ chồng là tượng mới tô,

Nàng dâu mới về là bồ chịu chửi.

 

82. Ba bốn nơi sang cả, phụ mẫu em đành gả,

Em chắp tay: khoan đã chưa tới căn phần,

Phụ mẫu em nói em bất tôn giáo hóa, đem treo cây bần cho kiến bu.

 

83. Bốc cục than lửa,

Bỏ vào lư hương vàng,

Thiếp muốn chung tình nhân ngãi, sợ chàng không chung.

 

84. Bãi cỏ lau khô sầu ai rã rượt,

Thỏ núp tìm chờ đợi bóng trăng,

Bãi dài cát nhỏ tăm tăm,

Phải duyên tiền định ngàn năm cũng chờ.

 

85. Bậu có muốn tu  thân

Cho qua ở gần coi thử,

Đừng làm bất tử

Mà hại chúng sanh,

Thầy chùa qua cũng đã thấy nhiều anh,

Miệng nọ tuy không sắc, lòng đành sắc không.

 

86. Bên chợ Đông Ba tiếng gà eo éc,

Bên chùa Thọ Lộc tiếng trống sang canh,

Giữa sông Hương gợn sóng khuynh thành,

Đêm khuya một chiếc thuyền mành ngửa nghiêng.

 

87. Bóng trăng tà tà mặt hoa hớn hở,

Mây hồng khi nở khi tan,

Thiếp cũng muốn cho tình lại nghĩa sang,

Muốn chi duyên mãn nợ tàn ơi chàng ơi.

 

88. Ba phen tàu hổi cả ba,

Phen này hổi nữa lên chùa đi tu,

Lên chùa thấy Phật muốn tu,

Về nhà thấy mẹ công phu chửa đền.

 

89. Bồng bồng mẹ bế con sang,

Đò to nước lớn mẹ mang con về.

Mang về đến gốc Bồ đề,

Xoay sở hết nghề mẹ bán con đi.

 

90. Bậu nói với qua bậu không lang chạ,

Bắt đặng bậu rồi đành dạ bậu chưa.

Bậu đừng phiền não mà hư,

Anh về thưa lại mẫu từ anh hay.

 

91. Biết mùi mặn lạt chua cay,

Làm ăn trong sạch thật rày nữ công.

Cá không ăn muối cá ươn,

Con cả cha mẹ trăm đường con hư.

 

92. Bùn xa bèo bùn khô bèo héo,

Lựu xa Đào Lựu ngả Lựu nghiêng.

Vàng trên tay rớt xuống không phiền,

Phiền vì một nỗi nợ duyên cách lìa.

 

93. Bội giác hiệp trần là nguyên nhân đau khổ,

Quay đầu giác ngộ là Mục đổ Như Lai,

Vì yêu thương nên chi nghiệp báo kéo dài,

Chi bằng gắng công tu niệm để được hoa khai kiến Phù[14]

94. Búp sen lai láng giữa hồ,

Anh muốn thò tay vô bẻ, sợ trong chùa có Sư.

Có Sư thì mặc có Sư,

Anh cứ thò tay vô bẻ, có hư em bồi.

 

95. Bởi vì cha mẹ không thương,

Cố lòng ép uổng lấy chồng vũ phu.

Tham vàng gả kẻ giàu ngu,

Cho nên em lỡ đường tu kiếp này.

 

96. Bà con cô bác , lặng lặng mà nghe,

Tôi kể cái vè về các thứ bánh,

Phong tình huê nguyệt là bánh trung thu.

Thấy gã Phật tu, bông sen thơm ngát,

Mấy người hảo ngọt, thì có bánh cam,

Những kẻ nhát gan thì ăn bánh tét.

 

97. Bên này sông có trồng bụi sả,

Bên kia sông ông xã trồng một bụi tre.

Trách ai làm bụi tre nó ngã, bụi sả nó sầu,

Phải chi ngoài biển có cầu,

Cho anh ra đó giải đoạn sầu cho em.

 

98. Bao giờ cho chuối có cành,

Cho sung có nụ, cho hành có hoa.

Bao giờ chạch để ngọn đa,

Sáo đẻ dưới nước, thì ta lấy mình,

Bao giờ cây vải làm đình,

Gỗ lim thái ghém, thì mình lấy ta.

 

99. Ba năm trấn thủ lưu đồn,

Ngày thì canh điếm (gác), tối dồn việc quan.

Chém tre đẵn (đốn) gỗ trên ngàn,

Hữu thân hữu khổ phàn nàn cùng ai.

Miệng ăn măng trúc măng mai,

Những giang cùng nứa lấy ai bạn cùng.

Nước giếng trong con các nó vẫy vùng[15],

Sông ngâu rụng xuống thung xe,

Thấy em mặt rổ hoa hòe anh thương.

Chim quyên về núi tan tình,

Có đôi cũng lịch một mình cũng xinh.

Có cưới mà không có cheo.

Nhân duyên trắc trở như kèo không danh.

 

100. Bánh canh trắng,

Bánh canh ngọt,

Rượu ngọt bỏ ve,

Ai kêu tôi đó?

Dại tôi có đây!

Bốn mùa bông chúc vần xây,

Để xem trời định duyên này về đâu?

 

101. Bí lên ba lá,

Trách ba với má,

Không ngắt ngọn làm giàn,

Để bí bò lan,

Trách hường nhan,

Vô duyên bạc phận,

Duyên nợ gần không đặng xứng đôi.

 

102. Ba cô đội gạo lên chùa,

Một cô yếm thắm bỏ bùa cho Sư.

Sư về Sư ốm tương tư,

Ốm lăn ốm lóc cho Sư trọc đầu.

Ai làm cho dạ Sư sầu

Cho ruột (môi) Sư héo như bầu đứt dây.

 

103. Bấy lâu vắng tiếng khát khao

Bây giờ gặp mặt hát trao lời vàng.

Heo may lúa tốt đồng vàng,

Nhân duyên là chuyện của nàng với anh.

Có lòng têm miếng trầu xanh,

Chờ chi cơn nắng cơn mưa,

Nắng đi nắng lại chẳng trưa câu chào.

 

104. Bây giờ tình nghĩa làm sao,

Cho chuông chẳng bén bồ lao chẳng bền.

Xưa kia chuông ở trên đền,

Bây giờ chuông tuếch chuông toác bỏ rền năm canh,

Trứng rồng lại nở ra rồng,

Liu điu lại nở ra dòng liu điu.

Con Vua thì được làm Vua,

Con nhà Thầy chùa lại quét lá đa[16]

105. Buổi chợ đông con cá hồng anh chê lạt,

Buổi chợ tan rồi con tép bạc cũng phải mua.

Có chả em tình phụ xôi,

Có cam phụ quit, có người phụ ta.

Có quán tình phụ cây đa,

Ba năm quán đổ, cây đa vẫn còn.

Có mực em tình phụ son,

Có kẻ đẹp đòn em tình phụ nhân duyên.

Có bạc em tình phụ tiền,

Có nhân ngãi mới quên người tình xưa.

 

106. Ba bà đi chợ với nhau,

Một bà đi trước kể chuyện nàng dâu.

Một bà đi sau tu tu lên khóc,

Nhà bà có phúc lấy được dâu hiền.

Nhà tôi vô duyên lấy phải dâu dại,

Việc làm thì rái, chỉ tưởng những ăn.

Hễ bảo quét sân, đánh chết ba gà,

Bảo đi quét nhà, đánh chết ba chó.

Có mâm giỗ họ miếng ra miếng vào.

Rửa bát cầu ao liếm dĩa quèn quẹt.

Đi chợ quên thúng quên quan tiền,

Về nhà quên ngõ đâm xiên vào Chùa.

Vào chùa thấy hai ông Hộ pháp mới tô,

Nó nghĩ khách tới đầy nhà nhà tôi,

Trở ra nó mỉm miệng cười,

Thằng chồng nó đánh một hồi cẳng chân.

Bà đi giữa nghe chuyện phân vân,

Rằng dâu tôi nó cũng không đần không khôn.

Mẹ chồng có nói đến con,

Thì con tôi chỉ cười dòn nói đưa.

 

107. Ba mươi súc miệng ăn chay,

Sáng ngày mùng một dựng cây trúc dài.

Lâm râm khấn vái Phật trời,

Biết đâu có nắng mà phơi quần  hồng.

Ai ơi! Hãy khoan lấy chồng[17],

Để sau trai gái dốc lòng đi tu[18].

Chùa này chẳng có Bụt ru

Mà đem chuông khánh treo chùa Hồ sen[19].

Thấy cô yếm đỏ (thắm) răng đen,

Nam mô Di Phật, lại quên mất chùa.

Ai mua tiên cảnh thì mua,

Thanh la náo (não) bạt Thầy chùa bán cho.

Hộ pháp thì một quan ba,

Long thần chín rưỡi, Thích Ca ba tiền.

Còn hai mụ Thiện hai bên,

Ai mua bán hết (nốt) lấy tiền nộp cheo,

Lệ làng thiếu thốn bao nhiêu,

Đẵn cây tre gộc (cọc) cắm nên sân chùa.


 

[1] Chùa

[2] Thèm

[3] Chưa nặn bệ đã nặn Bụt

[4] Cách làm tương hột dùng trong các Chùa để ăn chay

[5] Nam sang: Nam hạ, xôi: oản - Bụt Nam hạ lại từ oản chiêm. 

[6] Bụt nhà không thờ …

[7] Đứng

[8] Đăm: Làng Tay Hựu; Giá: Làng Yên Sở, La Khê

[9] Câu hát đố: chỉ quả chuối khi bóc vỏ ăn.

[10] Bần: Loại cây có quả ăn chua, cũng có tên là Thủy Liễu, thường mọc ở những bãi sình ven sông. 

[11] Xoài cà lăm: Loại xài nhỏ trái, ăn hôi mủ

[12] Huyện Tiền Hải (Thái Bình) và huyện Kim Sơn (Hà Nam Ninh) đều là những huyện mới có từ cuối thế kỷ XIX. Nguyễn Công Trứ là người có công trong việc này. Tương truyền, sau khi thành lập 2 huyện, Nguyễn Công Trứ cho nhân dân Tiền Hải xây đình thờ thần, còn huyện Kim Sơn thì xây Chùa thờ Phật.

[13] Chùa Bối Khê, Chùa Tiên Lữ (còn gọi là Chùa trăm gian) chùa Thầy chùa Hương đều ở tỉnh Hà Sơn Bình.

[14] Phật.

[15] Có bản đến đây là hết. Có bản lại có thêm đoạn sau.

[16] Con Sãi ở chùa …

[17] Hoãn

[18] Cho

[19] Chùa Hồ Sen tức ngôi chùa ở trên một miếng đất nổi giữa đầm sen thuộc khi Bảy Mẫu (nay đã lấp đi) bên tay trái con đường ga Hàng Cỏ xuống bệnh viện Bạch Mai. HN VNP

---o0o---

 

Mục Lục |Chương một  A, Ă, Â|B|C| D, Đ|E, G, H|

I, K, L| M|N|O, Ô, Ơ, P, Q|R, S|T| U, Ư, V, X, Y

| Chương hai  |

---o0o---

Vi tính: Đông Phương. Trình bày: Nhị Tường

Cập nhật: 1-09-2005

 


Webmaster:quangduc@quangduc.com

Trở về Thư Mục Thơ Văn

Đầu trang

 

Biên tập nội dung: Tỳ Kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp cho Trang Nhà qua địa chỉ: quangduc@tpg.com.au
Địa chỉ gởi thư: Tu Viện Quảng Đức, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic. 3060. Tel: 61. 03. 9357 3544