Trang tiếng Việt

 Trang Nhà Quảng Đức

Trang tiếng Anh

Thơ Văn Phật Giáo


......... .

 

 

Ca Dao Tục Ngữ Phật Giáo Việt Nam

Lệ Như Thích Trung Hậu sưu tập

---o0o---

Chương một

NỘI DUNG

 

CA DAO TỤC NGỮ PHẬT GIÁO

 

Chữ T

 

1. Tu tâm.

 

2. Tu thân.

 

3. Tội nghiệp

 

4. Tu xuất gia.

 

5. Tu tại gia.

 

6. Tham thì thâm.

 

7. Ta bà thế giới.

 

8. Tội vạ, vạ lây.

 

9. Tai qua nạn khỏi.

 

10.Tội báo oan gia.

 

11.Tiền thân hậu Phật.

 

12.Tiền nhân hậu quả.

 

13.Tiền oan nghiệp chướng.

 

14.Tiền kiếp luân hồi.

 

15.Tam tổ thánh hiền.

 

16.Tam qui ngũ giới.

 

17.Tâm tâm niệm niệm.

 

18.Tu hành chánh quả.

 

19.Tu nhân tích đức.

 

20.Tụng kinh sám hối.

 

21.Tục thế oan gia.

 

22.Tủi phận hờn duyên.

 

23.Tụng kinh niệm Phật

.

24.Trốn chúa ở chùa.

 

25.Trọc đầu càng mát.

 

26.Tương cà, già bản.

 

27.Tương chao thầy chùa.

 

28.Thân làm tội đời.

 

29.Thật thà cha dại.

 

30.Tham thực cực thân.

 

31.Thâm căn cố đế.

 

32.Thiên phương bách kế.

 

33.Thiên hình vạn trạng.

 

34.Thưởng thiện, Phạt ác.

 

35.Thiện sanh phước chung.

 

35b.Thiện báo, ác báo.

 

36.Tham sanh úy tử.[1]

36b. Tham tài tham sắc.

 

37.Tham lầm tham mạt.

 

38.Thần thông diệu pháp.

 

38b.Thập ác vô nhất thiện.

 

39.Thập loại chúng sanh.

 

40.Trời Phật chứng minh.

 

41.Thế phát qui y.

 

42.Thí thực cô hồn.

 

43.Trầm tư mặc tưởng.

 

44.Trái duyên trái nợ.

 

45.Trái duyên trái kiếp.

 

46.Trái duyên khôn ép.

 

47.Tâm động quỷ thần tri.

 

48.Tà bất cập chánh.

 

49.Tứ hải giai huynh đệ.

 

50. Trăm tội[2] đổ nhà oản[3]

51.Trăm sự nhờ trời Phật.

 

52.Thần hồn nát thần tính.

 

53.Thách nhà giàu húp tương.

 

54.Thối chay thầy đi đất.

 

55.Thâm ác vô nhất thiện.

 

56.Thập ác vô nhất niệm

 

57.Thật thà là cha dại.

 

58.Thầy dối đọc canh[4] khôn

 

59.Trẻ vui nhà, già vui chùa.

 

60.Trước làm phúc, sau tức bụng.

 

61.Trốn việc quan đi ở chùa.

 

62.Trăm tội cũng vào một gồng.

 

63.Tướng diện bất như tướng tâm.

 

64.Tiên giáng thế, Phật tái sanh.

 

65.Tiếng đồng reo, tiếng chuông ứng.

 

66.Thầy chùa có của sải có công.

 

67.Thật thà là cha quỉ quái.

 

68.Thật thà ma vật không chết.

 

69.Tháng hè đóng bè làm phúc.

 

70.Tham thì thâm lầm thì đen.

 

71.Thầy Pháp ăn, thầy chùa chịu.

 

72.Nhờ Thầy mới được làm thầy.

 

72b. Tri chỉ bất đãi, tri túc bất nhục.

 

73.Tri nhân tri diện bất tri tâm.

 

74.Trăm hòn thì đúc chẳng nên chuông.

 

75.Tiên bái trụ trì hậu bái Thích ca.

 

76.Tương chua muối mặn sãi trường trai.

 

77.Thiên lý nhân duyên nhất duyên khiên.

 

78.Tâm là lòng ý cũng là lòng.

 

79.Tội hữu sở qui, ai làm nấy chịu.

 

80.Tòng thiện như đăng, tòng ác như băng.

 

81.Tiếng chuông Thiên mụ canh gà Thọ sương.

 

82.Thiện ác chi báo như ảnh tùy hình.

 

83.Thiên võng khôi khôi sơ nhi bất lậu.

 

84.Thầy bùa thầy bèn cản lèn cạp khố.

 

85.Trêu ong ong đốt, trêu Bụt Bụt trâm.

 

86.Thần cây đa, ma cây gạo, cú cáo cây đền.

 

86b. Tâm là lòng, ý cũng là lòng.

 

87.Thí một chén nước phước đức đầy non.

 

88.Thầy bói tháng giêng, thầy Thiên tháng bảy.

 

89.Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật.

 

90.Thương thân trách phận.

 

91.Tốt danh hơn là lành áo.

 

92.Tốt duyên lấy được chồng chung.

 

93.Tích thiện phùng thiện, tích ác phùng ác.

 

94.Tiếng lành đồn xa,

Tiếng dữ đồn ba ngày đường.

 

95.Trai anh hùng vô duyên,

Phận gái thuyền quyên bạc phận.[5]

96.Tiền vua là tiền nước lụt,

Tiền Bụt là tiền nước lũ.

 

97.Thầy cúng ngồi canh giường thờ,

Mồm thì lẩm bẩm, tay sờ đĩa xôi.

 

98.Tham thì thâm

Đa dâm thì chết.

 

99.Tay cầm một nắm nhang tàn

Liềm mình nhảy xuống suối vàng tìm anh.

 

100. Tay bưng đĩa nếp vô chùa,

Thắp hương lạy Phật xin bùa em đeo.

 

101. Tai nghe chuông mõ vang vầy,

Ghé vô am tự nghe thầy giảng kinh.

 

102. Tội người vô số Di Đà,

Còn mang chuổi hột áo già làm chi.

 

103. Tôm càng lột vỏ bỏ đuôi,

Giã gạo cho trắng mà nuôi mẹ già.

 

104. Tượng linh dẫu rách cũng thờ,

Lỡ duyên anh chịu mong chờ tin em.

 

105. Tượng linh dẫu rách cũng thờ,

Lỡ duyên anh chịu mong chờ tin em.

 

106. Tượng linh dẫu rách cũng thờ,

Lòng thương quân tử bao giờ cho quên.

 

107. Tu đâu cho thiếp tu cùng,

Đói no thiếp chịu lạnh lùng cũng cam.

 

108. Tu đâu cho thiếp tu cùng,

Mai sau thành Phật ngồi chung một bàn.

 

109. Tu đâu cho bằng tu nhà,

Thờ cha kính mẹ ấy là chân tu.

 

110. Tu mô chẳng bằng tu nhà,

Thờ cha kính mẹ bằng ba tu chùa.

 

111. Tu được ba tháng ba đồng,

Còn ba ngày nữa mà chưa hoàn thành.

 

112. Tu cho nhẹ kiếp bụi hồng,

Kẻo già lại tiếc rằng lòng từ bi.

 

113. Tu thân rồi mới tề gia,

Lòng ngay nói vậy gian tà mặc ai.

 

114. Tình thương quán cũng như nhà,

Lều tranh có nghĩa hơn tòa ngói sen.

 

115. Tiếng chuông Thiên Mụ thăm dò,

Anh đi, cảnh vắng, hẹn hò cùng ai.

 

116. Tiếng ai như tiếng chuông vàng,

Tiếng ai như tiếng họ hàng nhà ta.

 

117. Tưởng là chùa rách Phật vàng,

Hay đâu chùa rách chứa đàn quỷ ma.

 

118. Tuy rằng ăn ở chùa này,

Tiền lưng gạo bị cúng Thầy chùa kia.

 

119. Trên ba thu dưới ba thu,

Con mắt lóng lánh chẳng tu được nào.

 

120. Trời Phật thì ở trên mây,

Nhiều tiền đong đầy ít tiền đong vơi.

 

121. Thử chuông cho biết chuông ngân,

Thử bạn đôi lần cho biết dại khôn.

 

122. Trách hồng nhan vô duyên bạc phận,

Duyên nợ ở gần mà không được xứng đôi.

 

123. Trời xui duyên chẳng thành duyên,

Thì em tự ải còn hơn sống sầu.

 

124. Trời sinh ra kiếp hay chơi,

Sao trời lại khép vào nơi không tiền.

 

125. Trọc đầu mang tiếng bất nhơn,

Kìa như có tóc cũng phường gió trăng.

 

126. Trọc đầu mang tiếng bất lương,

Sinh tôi sao chẳng chọn ngày mà sinh.

 

127. Trống chùa ai đánh thì thùng,

Của chùa ai khéo vẫy vùng thành riêng.

 

128. Trong nhà đầu trọc phơ phơ,

Tây sinh Bồ Tát phượng thờ vì tiên.

 

129. Trong ba mươi sáu đường tu,

Đường nào phú quý phong lưu thì làm.

 

130. Trách ai đem khóa rẽ chìa,

Vu oan giá họa mình lìa tôi ra.

 

131. Trách ai ăn ở bất nhơn,

Cho nên chỉ nọ xa đờn tri âm.

 

132. Trăm năm tượng rách còn thờ,

Lở duyên chịu lở cùng chờ đợi anh.

 

133. Trăm năm bia đá cũng mòn,

Nghìn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ.

 

134. Trăng rằm vừa tỏ vừa cao,

Cho nên ai cũng ước ao trăng rằm.

 

135. Trăm năm dầu lỗi hẹn hò,

Cây đa bến cũ con đò khác đưa.

 

136. Trăm năm lòng gắn dạ ghi,

Nào ai thay nút đổi khuy cũng đừng.

 

137. Trăm năm đá nát vàng phai,

Lời nguyền với bạn nhớ hoài không quên.

 

138. Trăm năm trăm nẳm trăm nằm,

Ai xâu tai choc ho chị ai đúc trầm chị đeo.

 

139. Trăm năm là kiếp ở đời,

Vòng trần này dễ mấy người trăm năm.

 

140. Trâu ác thì trâu gạt sừng,

Bò ác thì bò còng lưng méo sườn.

 

141. Thức đêm mới biết đêm dài,

Sự lâu mới biết lòng người bạc đen.

 

142. Tiếc thay cái đọt bịt vàng,

Đem ra đong cám lỡ làng duyên em.

 

143. Tay bưng hộp thiếc cau đầy,

Hỏi em mấy tuổi anh gầy nhân duyên.

 

143b. Tay bưng quả nếp vô chùa,

Thắp nhang lạy Phật xin bùa cầu duyên.

 

144. Thiếp gặp chàng vào hội không may,

Vô duyên giặt áo phải ngày trời mưa.

 

145. Thân em như lọn nhang trầm,

Có cha không mẹ muôn phần cậy anh.

 

146. Tới đây cối gạo đã đầy,

Trước thì giã gạo, sau gầy lương duyên.

 

147. Trầu xanh cau đắng chay hồng,

Vôi pha với nghĩa thuốc nồng với duyên.

 

148. Trong đầm gì đẹp bằng sen,

Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng.

 

149. Trách ai được miếu phụ nghè,

Được chiêng phụ trống, được bè phụ nan.

 

150. Thương con man mác đại dương,

Con thương cha mẹ có thường vậy không?

 

151. Trăng tròn ánh sáng dịu dàng,

Hiếu tròn khuya sớm lòng càng thảnh thơi.

 

152. Thương con để của cho con,

Mình nên để chữ báo ân song đường.

 

153. Trông vời bể cả mênh mông,

Nghe chuông như nhắc tấm lòng thần hoa.

 

154. Trước Phật đài tâm hương một nén,

Cầu cha mẹ ghé bến Liên Bang.

 

155. Thoảng nghe hai tiếng à ơi,

Lòng con chạnh nhớ những lời ấu thơ.

 

156. Trung thu bay ngã bên thềm,

Thương cha con biết kiếm tìm phương nao.

 

157. Tài cho cái núi thầy tu,

Mưa chẳng gật gù, gió chẳng ngả nghiêng.

 

158. Thuyền anh qua chùa Quan Âm,[6]

Thấy cô con gái khóc thầm bên sông.

 

159. Tây Ninh có núi Điện Bà,

Có sông Vàm cỏ, có chùa Cao sơn.

 

160. Thấy dừa thì nhớ Bến Tre,

Thấy bông sen nhớ đồng quê Tháp Mười.

 

161. Tay bưng chén quế, tay chế nước đường,

Tử sanh cũng quyết, nghĩa can thường đặng nên.

 

162. Thôi thôi đã lỡ nước cờ,

Có thương xin hãy đợi chờ kiếp sau.

 

163. Thôi thôi đừng có ưu phiền,

Kiếp này không đặng để nguyền kiếp sau.

 

164. Thôi thôi dụi đuốc đi thầm,[7]

Còn duyên chi nữa mua trầm bán hương.

 

165. Tiếc bông sen nở chen bông súng,

Tiếc con chim phượng hoàng đậu trúng nhánh tùng khô.

 

166. Tôi gá duyên với mình thập tử nhất sanh,

Nghiêng mình nằm xuống tử sanh nhờ

 

167. Thà rằng biệt tích chi đồ,

Càng trông càng thấy cảnh chùa càng thương.

 

168. Thầy dốt đọc canh khôn,

Đến khi đọc dồn ý ả ỳ à.

 

169. Thầy ra dáng điệu từ bi,

Đăng đàn thuyết pháp kinh gì cũng thông.

 

170. Thầy ta ăn nói rất tình,

Những nhà hoạn nạn thỉnh kinh đến trì.

 

171. Thầy ta luyện phép tam thanh,

Dân làng hoạn nạn thỉnh kinh đến trì.

 

172. Thầy làng tu tập công phu,

Hàng năm lễ Phật lộc chùa thầy trao.

 

173. Thầy làng tuổi đạo đã cao,

Đầu năm lễ Phật lộc trao khắp làng.

 

174. Thầy tu ăn nói cà riềng,

Em thưa quan lớn đóng xiềng thầy tu.

 

175. Thầy làng không sang cũng trọng,

Quan huyện cũng không lọng thì xe.

 

176. Thầy mạnh thầy chữa người ta,

Đến khi thầy ốm thì ma chữa thầy.

 

177. Thầy khoe thầy cứu được người,

Đến khi thầy ốm chẳng ai cứu thầy.

 

178. Thân em buôn bán tảo tần,

Lòng anh sao nỡ tỵ trần xuất gia.

 

179. Thân chị như cánh hoa sen,

Chúng em bèo bọt cũng chen được vào.

 

180. Thân anh chớ hỏi làm chi,

Lo bề gia thất lỗi nghì mẹ cha.

 

181. Thân em tội nghiệp về đâu,

Ngày nay em chổng phao câu lên trời.

 

182. Thắp hương vái với ông bà,

Đôi ta kết nghĩa đến già an cư.[8]

183. Thắp nhang cho sáng bàn thờ,

Kẻo cha mẹ quở không nhờ rể con.

 

184. Thân nàng như thể hoa trôi

Ra tay tế độ muôn đời hoa trôi.

 

185. Thân em như lọn nhang trầm,

Có cha không mẹ muôn phần cậy anh.

 

186. Thứ nhất là tu tại gia,

Thứ hai tu chợ, thứ ba tu chùa.

 

187. Thử chuông cho biết chuông ngân,

Thử bạn đôi lời cho biết thiệt khôn.

 

188. Thử chuông cho biết chuông đồng,

Thử người cho biết một lòng hay hai.

 

189. Thương cho cái kiếp chuông chùa,

Càng kêu càng đánh, bốn mùa lạnh tanh.

 

190. Thương thầy con tỏ mẹ hay,

Đám giỗ có bánh đám chay có tiền.[9]

191. Thức đêm mới biết đêm dài,

Ở lâu mới biết con người có tu.

 

191b. Thương thầy con dám tỏ lòng,

Ban đêm thầy tụng, ban ngày Thầy tu.

 

192. Thương thầy không những thầy hiền,

Thương thầy vì nỗi giọng thiền thầy ngâm.

 

193. Thương thay thân phận con rùa,

Trên đình hạt cưỡi, dưới chùa đội bia.

 

194. Thương nhau vì nợ vì duyên,

Trâu đôi chi đó, thổ điền chi đây.

 

195. Thương thay thập loại chúng sanh,

Phách đờn hồn chiết lênh đênh suốt đời.

 

196. Thiếp về lựa chuối thiếp mua,

Lựa hương thiếp thắp, lựa chùa thiếp tu.

 

197. Thuyền ai đậu bến Cô Tô,

Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn sơn.

 

198. Thức lâu mới biết đêm dài,

Ở lâu mới biết con người có nhân.

 

199.Tri nhân, tri diện, bất tri tâm,

Biết người biết mặt chứ ai biết lòng.

 

200.Trống tháng bảy chẳng chẳng hội thì chay,

Tháng sáu heo may chẳng mưa thì bão.

 

201.Từ bi cũng một oản chuối,

Ra tay nắm miệng cũng một quả chuối oản phẩm.

 

202.Thiếp như trái Phật thủ khác già,

Đẹp thì thấy đẹp, ăn thì khó ăn.

 

203.Trầu đà có đây, cây đà có đây,

Nhân duyên chửa định trầu này ai ăn?

 

204.Thân anh như hạc đậu trên chùa,

Muốn bay về Tây phương Phật, gỡ mu rùa không ra.

 

205.Thôi đã về nghiệp thôi đừng ghen,

Anh để cho người khác cầm quyền thê nhi.

 

206.Tụng kinh dạ tưởng rì rầm,

Gái tơ, vãi trẻ, mắt nhằm bôn ba.

 

207.Tôi đây lạ xứ lạ người,

Trăm bề nhẫn chịu đừng cười quê tôi.

 

208.Tôi với mình nguyện thệ giữa trời,

Giữa đồng sanh tử ghi lời chớ quên.

 

209.Tìm duyên mà chẳng thấy duyên,

Một niêu cơm tám chín tiền cá rô.

 

210.Trên trời có chín tầng mây,

Anh còn trèo được nửa duyên có mình.

 

211.Trách người nuôi lúa nông xưa,

Chèo thuyền lên động khéo lừa duyên em.

 

212.Trách người một trách ta mười,

Bởi ta ở bạc trước người tệ sau.

 

213.Trách thân chẳng dám giận trời,

Trách thân lắm lắm giận trời bao nhiêu.

 

214.Thê bằng tử phước,

Tội báo oan gia,

Tiền căn hậu báo.

 

215.Trên chùa dưới liêu,

Một mình ngạnh,

Vợ dại con thơ nhờ Phật thánh.

 

216.Trèo lên chuông Bụt múa cờ,

Tưởng rằng chàng làm nên danh phận,

Ai ngờ về Thủ tay.[10]

217.Ta đi mua đồng về đúc bồ lao,

Bây giờ tình nghĩa làm sao,

Cho chuông chẳng bén bồ lao chẳng bền.

 

218.Tay bưng dĩa muối tay bợ sàn rau,

Thủy chung như nhứt mặc sức anh chờ,

Em nguyện ở vậy để phụ mẫu nhờ đôi năm.

 

219.Thôi thôi đã lỡ nước cờ,

Này ớ quan tử ơi! Có thương xin hãy đợi[11]chờ kiếp sau.

 

220.Thuyền ai trôi trước cho em đến cùng,

Chiều đã về trời đất mung lung,

Phải duyên thì xích lại cho đỡ não nùng tiếng sương.

 

221.Trên trời vần vũ,

Dưới âm phủ đã dựng tư bề,

Làm sao cho trọn nghĩa phu thê,

Đây chồng đó vợ ra về có đôi.

 

222.Thân xác phi dù mất,

Tình thương Phi vẫn còn,

Đạo pháp và Dân tộc,

Sử vàng điểm nét son.

 

223.Trồng cây chua ăn quả chua,

Trồng cây ngọt ăn quả ngọt.

Trứng rồng lại nở ra rồng,

Liu liu lại nở ra dòng liu liu.

 

224.Tiên sanh nhơn hà nhơn sanh lộc,[12]

Địa sanh thảo hà thảo vô căn,

Một mình em ngồi giữa lòng thuyền, dưới nước trên trăng,

Biết có ai treo duyên gửi phận cho bằng thế gian.

 

225.Trầu đã có đây cau đã có đây,

Nhân duyên chửa định trầu này ai ăn,

Trầu này trầu túi trầu khăn,

Cùng trầu giải yếm anh ăn trầu nào?

 

226.Trang sử Việt Nam yêu dấu,

Thơm ướp hương trầm,

Nghe trong tim Lý Trần Lê.

Có năm cánh đạo mở bừng nguy nga.

 

227.Trên đời gì đẹp bằng bèo,

Chờ khi nước lụt bèo trèo lên sen.

Trên đời gì tốt bằng sen,

Quan yêu, dân chuộng rã bèn cũng hư.[13]

228.Trời cao bể rộng bao la,

Việc gì mà chẳng việc gì mày ta.

Trong việc nhà ngoài thì việc nước,

Giữ làm sao sau trước vẹn toàn,

Lọ là cầu Phật cầu tiên.

 

229.Trời xui duyên chẳng thành duyên,

Thì em tự ải còn hơn sống sầu.

Khuyên em bớt thảm giải sầu,

Gối buôn không đặng giao đầu thì thôi.

 

230.Tôi thấy tôn sư đội mũ Tỳ lư,[14]

Tay cầm Tích trượng tay lần hạt chuỗi.

Mình đắp Cà-sa, trung tâm quán tưởng đức Di Đà,

Cầu cho hương hồn giải thoát chốn Ta ba về Tây phương.

 

231.Tình cờ bắt gặp nàng đây,

Hỏi rằng duyên ấy tình này làm sao.

Cái gì là mận là đào?

Cái gì là nghĩa tương giao hỡi nàng?

 

232.Trèo lên trái núi giải oan,

Tay nâng chén trắng múc làn nước trong.

Đàng kia xin chớ ngại ngùng,

Trèo non xuống dốc ta cùng đỡ nhau.

 

233.Trong đầm gì đẹp bằng sen,

Lá xanh bông trắng lại chen nhụy vàng.

Nhị vàng bông trắng lá xanh,

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

 

234.Tiếng chuông lay bóng Bồ đề,

Con chim trắng cánh bay về Tây phương,

Mong sao[15]dân tộc bình yên,

Đạo vàng che chở dân hiền khắp nơi.

 

235.Tâm thành đốt một đống rơm,

Khói lên nghi ngút chẳng thơm chút nào.

Khói lên đến tận Thiên tào,

Ngọc Hoàng phán hỏi mụ nào đốt rơm.

 

236.Tửu phùng tri kỷ tam bôi thiểu,[16]

Thoại bất đầu cơ bán cú đa.

Miễn cho anh nói thiệt thà,

Dầu cho Hồ Việt một nhà lạ chi.

 

237.Theo chi những thói gian tà,

Pha phôi thật giả tìm đường dối nhau.

Của phi nghĩa có giàu đâu,

Ở cho ngay thật giàu sau mới bền.

 

238. Thân ai khổ hơn thân con rùa,

Xuống sông đội đá lên chùa đội bia.

Thân ai khổ như thân anh kia,

Ngày đi cuốc bãi, tối về nằm sông.

 

238.Thầy thiếp là thầy thiếp tôi,

Nay chuông mai mõ cho tôi động lòng.

Bốn con tôi bỏ cho chồng,

Tôi theo thầy thiếp cực lòng tôi thay.

 

239.Trăm năm ý quyết một lòng,

Dù ai thêu phụng vẽ rồng mặc ai.

Dầu cho đá nát vàng phai,

Trăm năm duyên nợ chẳng phai chút nào.

 

240.Trời cho cày cấy giữa đồng,

Xứ nào xứ ấy trong lòng vui ghê.

Mai kia gặt lúa đem về,

Thờ cha kính mẹ nhiều bề hiếu trung.

 

241.Trăng lên khỏi núi,

Con gà trống đứng bụi chuối nó gáy tiếng đôi.

Tôi với anh duyên nợ hết rồi,

Anh phủi tay đứng dậy, đừng ngồi chờ uổng công.

 

241b. Trời mưa lác đác,

Hột cát nằm nghiêng.

Chàng phụng tiên gá nghĩa Điêu thuyền,

Kiếp này không gặp đợi nguyền kiếp sau.

 

242.Tay cầm nắm hương cây tắc cây đỏ,

Tay em nhổ nạm cỏ cây héo cây khô.

Em khổ đau, ôm nắm khóc mồ,

Âm dương cách biệt biết đường mô gặp chàng?

 

243.Ta yêu nhau xa cũng như gần,

Tham bên phú quí, phụ bần khó coi.

Ta yêu nhau duyên nợ[17]mà thôi,

Của thì như nước, hồ vơi lại đầy.

 

244.Trống trên lầu vội đổ,

Chuông ngoài huyện nọ hồi quân.

Mặt nhìn em nước mắt rưng rưng,

Phải chi hồi đó ai đừng biết ai.

 

245.Thằng Hóa Quảng trở về Quảng Hóa,

Bạn hiền ta ở lại Hà Tiên.

Làm sao rõ được căn nguyên.

Dầu ông dầu biển đi liền tới nơi.[18]

246.Thân em như thể chuông đồng,

Để trên bàn Phật, đứng trong hai hàng.

Thân anh như thể cái chày,

Bỏ lăn lăn lóc đợi ngày dọng chuông.

 

247.Trung nguyên ngày hội Vu Lan,

Con hiếu gọi nhau đến đạo tràng,

Đốt nén tâm hương thầm khấn nguyện,

Bảy đời cha mẹ thoát u oan.

 

248. Tình về Đại Lược,

Duyên ngược Kim Long.

Đến đây là chỗ rẽ lòng,

Gặp nhau còn biết trên sông bên nào?

 

249.Trăm năm trăm tuổi trăm chồng,

Hễ ai có bạc thì bồng trên tay.

Trăm năm trăm tuổi trăm chồng,

Đẹp duyên thì lấy chẳng ông tơ hồng nào xe.

 

250.Từ khi anh phải duyên mình,

Để lòng vò võ một mình sớm khuya.

Hay là núi nọ non kia,

Hay là còn bé duyên kia chửa dành.

 

251.Tình cờ bắt gặp nàng đây,

Mượn cắt cái áo, mượn may cái quần.

Để mà kết nghĩa tương thâm,

Ngày mai chỉ Tấn tơ Tần xe duyên.

 

252.Trái bồ hòn trước tròn sau méo,

Trái thầu dầu trong héo ngoài tươi.

Em thương anh ít nói cười,

Ôm duyên ngồi đợi chín mười con trăng.

 

253.Trời một vùng đêm nay không hạn,

Mượn gió chiều hỏi bạn ngàn sông.

Thân em như là gái chưa chồng,

Tơ duyên có chắt như dòng nước không?

 

254.Thiện ác đảo đầu chung hữu báo

Cao phi viễn tẩu giả nan tàng[19]

Anh thương em có chứng mặt trời vàng,

Chừng nào anh ở bạc thì nàng bỏ anh.

 

255.Tay cầm quyển sách bìa xanh,

Xem trang số mệnh, tuổi anh hợp nàng.

Tay cầm quyển sách bìa vàng,

Xem trang số mệnh, tuổi nàng hợp anh.

 

256.Thiếp như cá ở biển đông,

Chờ khi nước cạn hóa rồng lên mây.

Phải chi anh có phép thần thông,

Ngăn mây, đón gió bắt rồng cưỡi chơi.

 

257.Thiếu chi củi quế rừng ta,

Kiếm chi củi mục rừng xa đem về.

Phải duyên túc đế, ngoài quế dựa thềm tôi cũng nhổ quăng.

 

258.Tôi thương anh dữ quá, bởi ba má gả lỡ tôi có chồng,

Để tôi về mua gan công, mật cóc thuốc chồng tôi theo anh.

Em nói mà không sợ tử sanh,

Chồng em còn thuốc theo anh làm gì?

 

259.Trống trên lầu vội đổ,

Chuông ngoài huyện hồi quân.

Mặt nhìn em nước mắt rưng rưng,

Phải chi hồi đó ai đừng biết ai.

 

260.Trống cơm khéo vỗ nên vông,

Một bầy con nít lội sông đi tìm.

Thương ai con mắt lim dim,

Một bầy con nhện đi tìm giăng tơ,

Thương ai duyên nợ tang bồng.

 

261.Trót sinh ra đà xấu số,

Tâm sự đời không biết lộ cùng ai.

Đêm khuya trăng tỏ hiên ngoài,

Giọt sương rơi trên cành lá,

Giòng lệ để dài trên gối nghiêng.

 

262.Trên trời có đám mây vuông,

Dưới sông nước chảy như chuông chùa Thầy.

Anh về xẻ gỗ cho dày,

Bắc cầu sông cái đón Thầy mẹ sang.

Chiếu hoa giải xuống sập vàng,

Gương Tàu một chiếc, thiếp chàng soi chung.

 

263.Từ ngày chưa bén duyên chàng,

Như chuông khác tiếng như vàng pha thau.

Từ ngày ta bén duyên nhau,

Như áo phải dầu, gột cũng chẳng phai.

Bây giờ chàng đã nghe ai,

Áo hoen mặc áo, dầu phai mặc dầu.

 

264.Từ ngày em ở với anh,

Mẹ anh đánh mắng anh tình phụ tôi.

Có thịt anh tình phụ xôi,

Có chùa phụ miếu, có người phụ ta.

Có quán tình phụ cây đa,

Ba năm quán đổ, cây đa vẫn còn.

 

265.Trách nghĩa trách nhân đây muốn son,

Muốn cho đoàn tụ phụ rẫy bao đành.

Lương duyên do túc đế,

Giai ngẫu tự nhiên thành.

Đây anh liều một mớ tóc xanh,

Với anh của không gặp anh đành đi tu.

 

266.Trời xui duyên chẳng thành duyên,

Thì em tự ải còn hơn sống sầu.

Khuyên em bớt thảm giải sầu,

Gối luông không đặng giao đầu thì thôi.

Thân nàng như thể hoa trôi,

Ra tay tế độ muôn đời chẳng quên.

 

267.Tôm rằng lột vỏ bỏ đuôi,

Gạo lúa nheAn cựu[20] mà nuôi mẹ già.

Mẹ già là mẹ già anh,

Em về bảo dưỡng cá canh cho thường.

Mẹ già như chuối ba hương,

Như xôi nếp một như đường mía lau.

 

268.Tiểu tôi tiểu kính tiểu hiền,

Bao nhiêu chùa chiền tiểu đốt tiểu đi.

Thịt chó tiểu đánh tì tì,

Bao nhiêu chỗ lội tiểu thì cắm chông.

Nam mô xứ bắc xứ đông,

Con gái chưa chồng thì lấy tiểu tôi.

 

269.Trên trăng, dưới nước,

Anh giao ước một lời,

Dẫu trăng mờ nước cạn mấy đời phụ em.

Trời cao đất rộng,

Em vọng lời nguyền,

Phật trời còn đó em giữ tuyền thủy chung.

 

270.Tình cờ mà gặp nhau đây,

Mượn cắt cái áo mượn khâu cái quần.

Lá sen gấu áo chân quần,

Tương tư đã nhẫn bảy phần còn ba.

Ngọn đènthấp thoáng bóng xa,

Xuân lam thu cúc mặn mà cả đôi.

 

271.Thiên duyên kỳ ngộ gặp chàng,

Khác gì như thể phượng hoàng gặp nhau.

Tiện đây ăn một miếng trầu,

Hỏi thăm quê quán ở đâu chăng là.

Xin chàng quá bước vào nhà,

Trước là hỏi chuyện sau là nghỉ chân.

 

272.Tưởng rằng khăn trắng có tang,

Ai ngờ khăn trắng ra đàngve trai.

Tưởng rằng khăn trắng có duyên,

Ai ngờ khăn trắng không tiền mua nâu.

Chợ mới phiên bảy rẫy hàng nâu,

Để cô khăn trắng ruột đau quằn quằn.

 

273.Tưởng rằng duyên đẹp như tiên,

Ai ngờ như mực mài nghiên vẽ vành.

Tưởng rằng duyên đẹp như tranh,

Ai ngờ duyên lại như mành rách tan.

Tưởng rằng hương quế hương lan,

Ai ngờ phấn rửa hoa tàn thế ư?

 

274.Thờ cha kính mẹ hết lòng,

Ấy là chữ hiếu dạy con luân thường.

Chũ để nghĩa là chữ nhường,

Nhường anh nhường chị lại nhường người trên.

Ghi lòng tạc dạ chớ quên,

Con em phải giữ lấy nền con em.

 

275.Thôi thôi từ tạ biển vàng,

Cá lui về sông Vịnh,

Chim ngược ngàn kiếm đôi.

Ở bên đây ngó qua Diệu đế,

Nghe thầy kinh kệ cúng lễ giao thừa,

Nam-mô chi Phật mai xưa,

Tây phương Tịnh độ Phật đưa Tây về.

 

276.Thiếp dám hỏi chàng,

Vậy chớ cao đàng sức khoẻ,

Đường huệ mấy nhành cam huệ mấy bông.

Duyên phải duyên kim cải,

Nghĩa phải nghĩa giao hòa.

Rồi đây con nhện có về nhà,

Anh kính thăm cô bác ông bà bình an.

 

277.Thứ nhất thì bầu chi lăng,

Thứ nhì cây khế đồng đăng kỳ lừa.

Đồng đăng có phố kỳ lừa,

Có nàng Tô Thị có chùa Tam Thanh.

Ai lên xứ Lạng cùng anh,

Tiếc công bác mẹ sinh thành ra em.

Tay cầm bầu rượu nắm nem,

Mãi vui quên hết lời em dặn dò.

 

278.Trứng rồng lại nở ra rồng,

Hạt thông lại nở cây thông rườm rà.

Có cha sinh mới rat ta,

Làm nên thời bởi mẹ cha vun trồng.

Khôn ngoan thời ấm cha ông,

Làm nên phải đoái tổ tông phụng thờ.

Đạo làm con chớ hững hờ,

Phải đem hiếu kính mà thờ từ nghiêm.

 

279. Trên trời có sao tua rua,

Ở dưới hạ giới đang mùa chiến tranh.

Máu rơi thịt nát tan tành,

Máu trên đồng ruộng mái tranh bến đò.

Em thương dân tộc xin hò,

Hò rằng dân Việt phải lo giữ gìn.

Lạy trời cho máu về tim,

Máu đừng chảy nữa trên miền quê hương.

 

280.Tin nhau buôn bán cùng nhau,

Thiệt hơn, hơn thiệt trước sau như lời.

Hay gì lừa đảo kiếm lời,

Một nhà ăn uống tội trời riêng mang.

Theo chi những thói gian tham,

Pha phôi thực giả tìm đường dối nhau.

Của phi nghĩa có giàu đâu,

Ở cho ngay thật giàu sang mới bền.

 

281. Từ làng Siêu khổ hải,

Ngũ phúc chiến thoàn lâm.

Mõ Phật kinh thấy Tích Quan Âm,

Người họ Mãng ở Cao ly quốc.

Nhân duyên sớm kết,

Sánh với họ Sùng vừa được nửa niên.

Bỗng vì ai cắt râu làm trái kiếp lỡ duyên,

Trốn cha mẹ tu chùa Vân Tự…

 

282. Tôi rất mong ông giời dịch xuống cõi trần,

Hỏi xem duyên cớ nợ nần làm sao?

Tìm gan phận đẹp má đào,

Con vào thời dỗ, con ra hiểm nghèo.

Thân em sao rẻ như bềo,

Đến con nước lớn bèo trèo lên sen.

Đấy vàng, đây cũng đồng đen,

Đấy hoa sói trắng, đây sen Tây Hồ.

Vào chùa xem tượng mới tô…

 

283. Trăm năm không bỏ nghĩa chàng,

Quạt Tàu rách nát ngọc vàng con xinh.

Vải thưa nhuộm lấy mầu đen,

Trăm năm lòng gắng dạ ghi.

Dầu ai đem bạc đổi chì cũng không,

Trăm năm chí quyết một chồng.

Dầu ai thêu phụng vẽ rồng mặc ai.

Dầu cho đá nát vàng phai,

Trăm năm duyên nợ chẳng phai chút nào.

 

284. Tháng Giêng là tháng ăn chơi,

Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè,

Tháng tư đong đậu nấu chè,

Ăn tết Đoan ngọ trở về tháng năm,

Tháng sáu buôn nhãn bán tằm,

Tháng bảy ngày rằm xá tội vong nhân,

Tháng tám chơi đèn kéo quân,

Trở về tháng chín chung chân buôn hồng,

Tháng mười buôn thóc bán bông,

Tháng một tháng chạp nên công hoàn toàn.

 

285. Tiếng chuông lay bóng Bồ đề,

Con chim trắnh cánh bay về Tây thiên.

Mong sao dân tộc bình yên,

Đạo lành che chở dân hiền thân yêu.

Dù cho đất sập trời xiêu,

Lòng tôi vẫn nhớ những điều giá gương.

Khắp nơi đồng ruộng phố phường,

Nhớ lời Phật dạy phải thương yêu nhau cùng.

Đạo vàng điểm núi tô sông,

Xây nền văn hóa Lạc Hồng thắm tươi.

 

286. Tôi về đây trước để lễ Phật tụng kinh,

Sau xin vào đàn bát độ để đưa hương linh qua đò.

Xem lên bàn thờ thì hương chong đèn rạng,

Ngó ra ngoài rạp bà con nội ngoại xen lộn lung tuang.

Đoái nhớ đến hương hồng thì ruột nóng như lửa nung,

Cúi đầu cầu nguyện đức Đại Địa tạng Bồ tát Từ vương,

Chánh khai địa ngục mở đường vãng sanh.

Xem lên bàn thờ khói trầm hương nghi ngút,

Đoái nhớ đến hương hồn ruột đứt như kim châm,

Hai tay bưng bài vị nước mắt tuôn đầm như mưa.

 

287. Trăm thứ hoa đua nở trên cành,

Thung dung Tam Bảo chúng sanh đôi đường.

Chớ hoa Từ bi kia còn giải nắng dầm sương,

Hoa lan, hoa Huệ anh thương hoa nào?

Anh còn thương hoa mận hoa đào,

Hoa cam, hoa quit biết vào tay ai!

Hoa đào kia chửa thắm đã phai,

Thoang thoảng hoa lài nó lại thơm lâu.

Ai ơi chớ phụ hoa ngâu,

Hoa bí hoa bầu cũng gọi là hoa.

Chơi hoa cho biết mùi hoa!

 

288. Thuyền anh qua chùa Quan Âm,

Thấy cô con gái khóc thầm bên sông.

Oan ức chi hay chửa có chồng?

Hay thương bà Thị Kính[21] mắc vòng trầm luân?

Hay là cô buôn bán tảo tần,

Vì chưng thua lỗ vốn dần hết đi?

Thôi cô ơi! ở trên ấy làm chi,

Vấn khăn cho gọn mà đi xuống thuyền.

Xuống thuyền cô sướng như tiên,

Má lúm đồng tiền đừng sợ phôi pha.

Gió mưa một mái là nhà,

Lênh đênh chơi khắp sơn hà cô ơi!

 

289. Trăm năm cơ hội tình cờ,

Đàn cầm anh gãy, câu thơ anh đề.

Muốn cho thuận nẻo đi về,

Anh sang làm rể, em về làm dâu.

Số giàu lấy khổ cũng giàu,

Số nghèo chín đụn mười trâu cũng nghèo.

Phải duyên phải kiếp thì theo,

Khuyên em chớ nghĩ giàu nghèo làm chi.

Em ơi! chữ vị là vì,

Chữ dục là muốn, chữ tùy là theo,

Ta đã yêu nhau tam tứ núi cũng trèo,

Thất bát giang cũng lội, tam thập đèocũng qua.

 

290. Thân em như hoa gạo trên cây,

Chúng anh như đám cỏ may bên đường.

Lạy trời cho cả gió sương,

Cho hoa gạo rụng chui luồng cỏ may.

Thân em như cái sạp vàng,

Chúng anh như mảnh chiếu rách giữa đàng bỏ quên.

Lạy trời cho gió thổi lên,

Cho manh chiếu rách trải trên sạp vàng.

Thân em như cách hoa sen,

Chúng anh như bèo như bọt chẳng chen được vào.

Lạy trời cho cả mưa rào,

Cho sấm cho chớp, cho bão to gió lớn,

Cho sen chìm xuống, cho bèo lên trên.

 

291. Thênh thênh chiếc bánh giữa dòng,

Thương thân góa bụa phòng không lỡ thì.

Gió đưa cây trúc ngã quì,

Ba năm chực tiết còn gì là xuân.

Giàu thì thịt các cơm canh,

Khó thì lưng rau đĩa muối cúng anh tôi đi lấy chồng.

Hỡi anh chồng cũ tôi ơi!

Anh có khôn thì xin anh trở dậy ăn xôi nghe kèn.

Thôi anh đã về nghiệp ấy xin anh đừng ghen,

Để cho người khác cầm quyền thê nhi.

Miệng em khóc tay em bế ẳm ông thần vì,

Tay em gạt nước mắt tay em thắp nèn nhang,

Bởi vì đâu mà nên nỗi xót xa muôn vàn.

 

292. Trăm năm lòng gắn dạ ghi,

Dầu ai đem bạc đổi chì cũng không.

Trăm năm chí quyết một chồng,

Dầu ai thêu phụng vẽ rồng mặc ai.

Dầu cho đá nát vàng phai,

Trăm năm duyên nợ chẳng sai chút nào.

Trăm năm không bỏ nghĩa chồng,

Quạt tàn rách nát ngọc vàng còn xinh.

Vải thưa nhuộm lấy màu đen,

Vải thuư mặc vải mằu xinh khen màu.

Trăm năm tạc một chữ đồng,

Dầu ai thêu phụng vẽ rồng cũng không.

Trăm năm tram tuổi trăm chồng,

Dầu ai thêu phụng vẽ rồng mặc ai.

 

293. Tôi Đà Phật, nàng A men,

Hai ta tôn giáo cách hai miền xa xăm.

Bỗng đâu gió bão mưa dầm,

Để tôi buộc mối đồng tâm với nàng.

Thế là đeo lấy dở dang,

Bỏ nhau chẳng được, sang ngang không thuyền.

Biết rằng duyên lỡ làng duyên,

Trăm năm để lại một thiên hận tình.

Bảo cho những kẻ đầu xanh,

Đến nơi đến tháng cầu kinh thì cầu.

Đừng mơ những việc đâu đâu,

Mà vương phải kiếp cú sầu vạn niên.


 

[1] Tham sống sợ chết

[2] Lỗi

[3] Nhà Phật, chùa

[4] Kinh

[5] Trai có tài vô duyên

Gái hồng nhan bạc phận

[6] Ở ngoài đê sông Hồng thuộc xã Bách Thuận, huyện Vũ Thư có 1 ngôi chùa tên là Quan Âm, có thể ở đây có ngôi chùa này

[7] Thôi thôi vụt đuốc đi thầm

Còn duyên chi nữa buôn trầm bán hương.

[8] Lễ an cư 3 tháng do Phật chế dành cho giới xuất gia

[9] Tiền vàng mã

[10] Vũ Ngọc Phan, ca dao tục ngữ; tr, 533

[11] Thôi thôi đã lỡ nước cờ

[12] Đây là câu hò

[13] Rã bèn: cánh rụng

[14] Câu hò

[15] Cho

[16] Uống rượu mà gặp tri kỷ thì 3 chén còn thiếu

Nói chuyện mà không trúng ý thì nửa lời cũng nhiều

[17] Phận

[18] Ca dao giảng luận-Thần phong.tr.136

[19] Làm thiện làm ác trước sau đều có quả báo dù có cao bay xa chạy cũng không trốn thoát.

[20] Ở Huế

[21] Thị Kính trong chuyện Nôm Việt Nam ở thế kỷ 19. Thị Kính bị tiếng oan giết chồng, nàng bỏ nhà đi tu. Sau hóa Phật Bà Quan Âm

 

---o0o---

 

Mục Lục |Chương một  A, Ă, Â|B|C| D, Đ|E, G, H|

I, K, L| M|N|O, Ô, Ơ, P, Q|R, S|T| U, Ư, V, X, Y

| Chương hai  |

---o0o---

Vi tính: Đông Phương. Trình bày: Nhị Tường

Cập nhật: 1-09-2005


Webmaster:quangduc@quangduc.com

Trở về Thư Mục Thơ Văn

Đầu trang

 

Biên tập nội dung: Tỳ Kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp cho Trang Nhà qua địa chỉ: quangduc@tpg.com.au
Địa chỉ gởi thư: Tu Viện Quảng Đức, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic. 3060. Tel: 61. 03. 9357 3544